Fragment raportu z badań:
Całość raportu dostępna na stronie
"Zdecydowanie największą barierą rozwoju klastrów w Polsce jest zdaniem respondentów brak środków finansowych i zbyt niski budżet (89,7% wskazań potwierdzających). Drugą co do ważności barierą jest niezrozumienie idei nawiązywania inicjatywy typu klaster (67,9% wskazań potwierdzających). Wiele wcześniejszych odpowiedzi dotyczących przesłanek powstawania klastrów oraz celów inicjatywy klastrowej wskazywało na brak rozumienia idei typu klaster przez
niektórych respondentów. W przypadku tego pytania zarówno c złonkowie instytucji zarządzających, jak i przedsiębiorstw potwierdzili, że niezrozumienie idei klastra
stanowi bardzo poważną barierę ich rozwoju w Polsce.
Warto podkreślić, że o niezrozumieniu idei klastrów mówią członkowie inicjatyw klastrowych, którzy prawdopodobnie spotykająsię z tym w swoich inicjatywach. Brak rozumienia tej idei jest zastanawiający w sytuacji znac znej popularyzacji wiedzy z tego zakresu w ostatnim okresie oraz edukacji ustawicznej na studiach podyplomowych, studiach z zakresu MBA, a także na studiach I i II stopnia na uczelniach. Słowo klaster wpisywane jest niemal do każdej strategii innowacji czy rozwoju miasta. Niezrozumienie idei tworzenia klastrów może nie wynikać jednak z niewiedzy, ale z wypaczania jej przez zainteresowanych pozyskiwaniem funduszy unijnych przedsiębiorców czy przedstawicieli instytucji wsparcia. Przyczyna może jednak tkwić również w mentalności naszego społeczeństwa. Niechęć do współpracy i nieumiejętność współpracy, niechęć do dzielenia się i zazdrość o sukcesy innych, niechęć wyboru kompromisowych rozwiązań oraz wiele innych cech charakteru może w istotny sposób przyczyniać się do barier rozwoju klastrów w Polsce. Źle pojęta rywalizacja pomiędzy przedsiębiorcami, która przyczynia się raczej do ograniczania i eliminacji konkurencji oraz do obniżania poziomu jakości w różnych obszarach działalności przedsiębiorstwa, stanie się istotnąbarierąrozwoju klastrów.
Mniejsze znaczenie zdaniem respondentów majątakie bariery, jak:
– spowodowana brakiem czasu niechęć przedsiębiorców do udziału w działaniach proponowanych im,
– brak projektów do komercjalizacji,
– zła sytuacja gospodarcza w regionie, marazm, zastój.
Zdania na temat bariery rozwoju klastrów, jaką jest brak partnerskiej i biznesowo zorientowanej współpracy ze śro dowiskiem n aukowym , były podzielone po połowie pomiędzy opinie potwierdzające tę tezę i zaprzeczające jej.
Różnice w opiniach na temat barier rozwoju klastrów w Polsce przedstawicieli przedsiębiorstw i instytucji zarządzających były niekiedy odmienne. Największe dotyczyły takich barier, jak:
– brak środków fi nansowych, zbyt niski budżet,
– brak partnerskiej i biznesowo zorientowanej współpracy ze środowiskiem naukowym,
– problemy we współpracy z regionalnymi instytucjami wsparcia biznesu,
– ciasne ramy i ograniczenia narzucone w projektach współfi nansowanych ze środków UE.
Przedsiębiorstwa były w 100% zgodne co do tego, że brak środków finansowych i zbyt niski budżet to bariery rozwoju klastrów w Polsce. Wśród członków instytucji zarządzających 19% uznało, że czynnik ten nie jest taką barierą.
Połowa respondentów (50%) reprezentujących instytucje zarządzające uznała, że brak partnerskiej i biznesowo zorientowanej współpracy ze środowiskiem naukowym
nie jest barierą rozwoju klastra. W grupie przedsiębiorstw tylko 25% respondentów uznało, że czynnik ten nie jest barierą. Oznacza to, że członkowie instytucji zarządzających majązdecydowanie lepszy kontakt ze środowiskiem naukowym i zadecydowanie lepiej oceniająszanse nawiązywania współpracy.
Przedsiębiorcy stale mają problem z nawiązywaniem współpracy ze środowiskiem nauki. Na temat przyczyn tego zjawiska powstało już wiele opracowań naukowych, ale widać, że sytuacja ta stale jest problemem dla przedsiębiorców.
Przedsiębiorstwa zdecydowanie lepiej oceniają współpracę z regionalnymi instytucjami wsparcia biznesu niż członkowie instytucji zarządzających. Informacja budząca co najmniej zaskoczenie. 50% respondentów reprezentujących instytucje zarządzające uznało problemy we współpracy z regionalnymi instytucjami wsparcia biznesu
za barierę rozwoju klastrów w Polsce, zaś wśród przedsiębiorstw za barierę uznało ten czynnik 36% respondentów.
Istnieje duża rozbieżność, jeśli chodzi o opinię na temat tego, w jakim stopniu ciasne ramy i ograniczenia narzucone w projektach współfi nansowanych ze środków UE
stanowiąbarierę rozwoju klastrów w Polsce. Opinię, że wymieniony czynnik rzec zywiście utrudnia ten rozwój, częściej potwierdzająprzedsiębiorcy niż członkowie instytucji zarządzających. Różnica w opiniach potwierdzona jest statystyką , która wskazuje na istnienie związku statystycznego pomiędzyrodzajem instytucji a opiniąna temat tej bariery rozwoju.
Opinie na temat barier rozwoju klastrów w Polsce różniąsię w zależności od źródeł finansowania instytucji klastrowych. Członkowie inicjatyw klastrowych finansowanych z budżetów przedsiębiorców częściej niż inni wskazywali, że barierąrozwoju jest brak procedur do transferu technologii. 50% członków inicjatyw klastrowych fi nansowanych ze źródeł wspólnych (przedsiębiorców i rządu) uważa, że czynnik ten nie stanowi bariery w rozwoju klastrów w Polsce.
Uznać by można, że komponent publiczny pomaga w obejściu procedur transferu technologii, gdyby nie fakt, że dla inicjatyw fi nansowanych ze Źródeł rządowych czynnik ten jest dość poważnąbarierąrozwoju klastrów.
Widać również związek pomiędzy zmiennymi: Źródła fi nansowania inicjatywy klastrowej i opinie na temat tego, że brak planu strategicznego rozwoju inicjatywy
jest istotną barierąrozwoju klastrów w Polsce. Członkowie inicjatyw finansowanych z budżetów rządowych uważają, że jest to bardzo duża bariera rozwoju, w mniejszym stopniu jako barierę traktująten czynnik przedstawiciele inicjatyw finansowanych z budżetów przedsiębiorstw, a w jeszcze mniejszym stopniu czynnik ten jest traktowany jako bariera rozwoju klastrów przez przedstawicieli inicjatyw finansowanych z budżetu wspólnego (przedsiębiorców i rządu).
Istotne różnice w postrzeganiu omawianych barier widać pomiędzy opiniami inicjatyw korzystających z funduszy unijnych i niekorzystających z nich.
Przedstawiciele inicjatyw klastrowych niekorzystających ze środków UE zdecydowanie bardziej akcentujątakie bariery, jak:
– spowodowana brakiem czasu niechęć przedsiębiorców do udziału w działaniach proponowanych im,
– brak procedur do transferu technologii,
– ciasne ramy i ograniczenia narzucone w projektach współfinansowanych ze środków UE.
Badanie opinii inicjatyw korzystających i niekorzystających z funduszy unijnych pozwala na sformułowanie wniosku, że inicjatywy niekorzystające z funduszy unijnych widząwięcej barier rozwoju niż inicjatywy korzystające z nich."